Geschiedenis van de Protestantse Gemeente Zeevang-Oudendijk
Geografische ligging
De kerkelijke gemeente strekt zich uit over het grondgebied van de voormalige gemeente Zeevang en het
zuidelijk deel van de gemeente Westerkoggenland. Het gebied is van noord naar zuid ongeveer 15 kilometer
lang en van oost naar west ongeveer 8 kilometer breed. De gemeente Zeevang heeft ruim 8000 inwoners,
terwijl de dorpskern Oudendijk ongeveer 500 inwoners telt. Agrarische bedrijfstakken als veeteelt en
bollenteelt floreren. De Protestantse Gemeente te Zeevang en Oudendijk (hervormde gemeente) is een
streekgemeente op de grens van Waterland en West-Friesland, waaraan Oudendijk is toegevoegd omdat het
kerkelijk vanouds een band heeft met Beets.
De kerkelijke populatie
In de van oorsprong agrarische dorpen hebben zich relatief veel forensen en gepensioneerden gevestigd, die
een wezenlijk deel van de gemeente vormen. Daardoor is de kerkelijke ligging van de gemeente wezenlijk
veranderd. De boerenstand is in het algemeen dan ook in (zeer) goede doen. Zij heeft zich in de loop der tijd
voor het overgrote deel losgemaakt van de kerk. De gemeente wordt thans veeleer gedragen door forensen,
die zich in de laatste dertig à veertig jaar in Zeevang en Oudendijk hebben gevestigd en waarvan velen
dagelijks naar hun werk in Amsterdam pendelen. De (beperkte) mogelijkheden, die het sociale leven van
forensen kenmerkt, doet zich voelen in het "kerkenwerk".
De bevolking is sociaalpsychologisch alsook sociaaleconomisch sterk verstedelijkt. Economisch gezien hoort
de doorsnee Zeevanger bij de iets hogere middenklasse.
De modaliteit van de gemeente
Van oudsher was het gebied bezaaid met kleine vrijzinnig hervormde gemeenten, maar door de import is die
kerkelijke ligging opgeschoven naar het midden van de kerk. Pluriformiteit is echter een meer in het
oogspringende karaktertrek. Er zeker geen sprake van eenduidig middenorthodox geloven. Dat zijn trouwens
typisch hervormde termen, terwijl de gemeente mensen van allerlei kerkelijke achtergrond herbergt: rooms
katholieken, gereformeerden en meer evangelisch georiënteerde mensen zijn bij de gemeente betrokken.
Vanuit de vrijzinnige periode is - positief geformuleerd - de tolerantie gebleven; Wie het negatiever inkleurt
spreekt van: vrijblijvendheid. Die vrijblijvendheid geldt zeker niet voor de zeer kleine actieve kern van de
gemeente; wel voor een vrij ruime kring van mensen daar omheen. Er is zeker bereidheid tot
experimenteren.
De geschiedenis van de gemeente
De geschiedenis van de gemeente is er een van fusies en samenvoegingen. Daar hoort ook de sluiting en
verkoop van kerkgebouwen bij. De kerkjes van Schardam en Etersheim worden bewoond door particulieren,
die van Warder is verbouwd tot een sportzaal en wordt dan ook sportkerk Warder genoemd. Over die
geschiedenis bestaat in diverse dorpskernen nog wel enig hartzeer, ook al liggen de gebeurtenissen
inmiddels meer dan dertig jaar achter ons. De gemeente rouleert langs vier monumentale kerken waarvan ze
er geen meer in bezit heeft. De vier monumentale kerken (in Beets, Kwadijk, Oosthuizen en Oudendijk) die in
gebruik zijn bij de Protestantse Gemeente te Zeevang en Oudendijk, zijn sinds eind 1982 het eigendom van
de Stichting Oude Hollandse Kerken te Leiden. De Protestantse Gemeente betaalt voor dit gebruik een
vergoeding voor de variabele kosten aan genoemde stichting.
Huis der gemeente
Het beleid van de kerkenraad is er sinds 1999 op gericht het zwaartepunt van het gemeentewerk te
verplaatsen van Beets naar Oosthuizen. Er is naar gestreefd een centraal gelegen "huis der gemeente" in de
grootste dorpskern te vestigen. Daartoe werd eerst een ruimte gehuurd in cultureel centrum "De Watering."
Later fungeerde de - in dit beleidskader in Oosthuizen aangekochte - pastorie min of meer als zodanig.
Op dit moment beschikken wij niet over een zodanige ruimte.